Kominek gazowy i rekuperacja mogą bardzo dobrze współpracować. Co więcej, z punktu widzenia współczesnego budownictwa kominek gazowy z zamkniętą komorą spalania jest rozwiązaniem znacznie łatwiejszym do pogodzenia z wentylacją mechaniczną niż tradycyjne palenisko pobierające powietrze z pomieszczenia.
Nie oznacza to jednak, że można kupić dowolny kominek gazowy, podłączyć go do pierwszego lepszego przewodu i uznać problem za rozwiązany. W przypadku domu z rekuperacją szczególne znaczenie mają: konstrukcja kominka, sposób doprowadzenia powietrza do spalania, odprowadzenie spalin, szczelność układu oraz prawidłowy projekt instalacji.
To właśnie te elementy decydują o tym, czy kominek będzie działał prawidłowo i bezpiecznie.
Kominek gazowy z rekuperacją – najważniejsza zasada
W domu wyposażonym w rekuperację należy przede wszystkim zwrócić uwagę na to, czy kominek posiada zamkniętą komorę spalania.
W takim urządzeniu powietrze potrzebne do spalania nie jest pobierane z salonu. Jest doprowadzane do komory spalania z zewnątrz, a spaliny są odprowadzane osobnym przewodem na zewnątrz budynku.
W praktyce tworzy to układ:
powietrze zewnętrzne → kominek → spalanie → spaliny na zewnątrz
zamiast:
salon → powietrze do spalania → kominek → spaliny → komin.
To zasadnicza różnica.
Polskie Warunki Techniczne wprost przewidują możliwość stosowania urządzeń gazowych z zamkniętą komorą spalania w pomieszczeniach mieszkalnych niezależnie od rodzaju występującej w nich wentylacji, pod warunkiem zastosowania odpowiedniego systemu powietrzno-spalinowego i spełnienia wymagań dotyczących odprowadzania spalin.
Dlaczego rekuperacja może być problemem dla tradycyjnego kominka?
Rekuperacja jest wentylacją mechaniczną. Wentylatory wymuszają przepływ powietrza przez budynek – zużyte powietrze jest usuwane, a świeże dostarczane do pomieszczeń.
Dobrze zaprojektowana instalacja zapewnia odpowiedni bilans nawiewu i wywiewu. Problem pojawia się wtedy, gdy urządzenie spalające paliwo zaczyna korzystać z powietrza znajdującego się w pomieszczeniu.
Wyobraźmy sobie tradycyjny kominek:
- kominek pobiera powietrze z salonu,
- drewno lub inne paliwo jest spalane,
- spaliny są odprowadzane przewodem kominowym,
- wentylacja mechaniczna jednocześnie zmienia ciśnienie i przepływ powietrza w budynku.
W takiej sytuacji oba systemy zaczynają na siebie oddziaływać.
Dlatego w domu z rekuperacją nie powinno się traktować kominka jak niezależnego urządzenia grzewczego, którego sposób podłączenia można ustalić dopiero po jego zakupie.
Kominek gazowy z zamkniętą komorą spalania a rekuperacja
W przypadku nowoczesnego kominka gazowego z zamkniętą komorą spalania sytuacja wygląda zupełnie inaczej.
Komora spalania jest oddzielona od pomieszczenia. Powietrze potrzebne do spalania jest dostarczane przewodem, natomiast spaliny opuszczają budynek przewodem spalinowym.
Najczęściej stosuje się w tym celu system koncentryczny typu „rura w rurze”.
Jednym przewodem:
- doprowadzane jest powietrze do spalania,
a drugim:
- odprowadzane są spaliny.
Dzięki temu proces spalania jest w dużej mierze odseparowany od powietrza, którym oddychają mieszkańcy.
To właśnie dlatego kominek gazowy z zamkniętą komorą spalania jest jednym z najbardziej naturalnych rozwiązań do domu z rekuperacją.
Czy przy kominku gazowym i rekuperacji potrzebna jest dodatkowa kratka wentylacyjna?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań.
I tutaj warto rozdzielić dwie kwestie.
Wentylacja pomieszczenia
Dom z rekuperacją ma własny system wentylacyjny, który musi spełniać wymagania dotyczące wymiany powietrza.
Powietrze do spalania
Kominek z zamkniętą komorą spalania powinien pobierać je z zewnątrz, poprzez zaprojektowany dla niego system powietrzno-spalinowy.
Nie należy więc zakładać, że samo zamontowanie kominka gazowego oznacza konieczność wykonania dodatkowej kratki wentylacyjnej w salonie.
Warunki Techniczne wskazują, że urządzenia gazowe z zamkniętą komorą spalania mogą być instalowane w pomieszczeniach mieszkalnych niezależnie od rodzaju wentylacji. Jednocześnie instalacja konkretnego urządzenia musi spełniać wymagania dotyczące m.in. wentylacji, dopływu powietrza i odprowadzania spalin oraz instrukcji producenta.
Nie oznacza to jednak, że każdą instalację można wykonać identycznie. Ostateczne rozwiązanie należy ustalić dla konkretnego modelu i konkretnego budynku.
A co się stanie, gdy rekuperacja przestanie działać?
To kolejna obawa inwestorów.
Co dzieje się z kominkiem gazowym, kiedy zabraknie prądu i centrala wentylacyjna przestanie pracować?
W przypadku prawidłowo zaprojektowanego kominka gazowego z zamkniętą komorą spalania sytuacja jest zupełnie inna niż w przypadku urządzenia pobierającego powietrze z pomieszczenia.
Kominek nie powinien być uzależniony od działania rekuperatora w taki sposób, jak tradycyjne palenisko od prawidłowego bilansu powietrza w pomieszczeniu. Jego układ spalania jest oddzielony od przestrzeni mieszkalnej.
Trzeba jednak rozróżnić dwie rzeczy:
wentylację budynku i pracę samego kominka.
Jeżeli dany model wymaga zasilania elektrycznego do pracy automatyki, zaworów, sterowania czy zapłonu, jego zachowanie podczas zaniku zasilania określa producent. Nie należy więc zakładać, że każdy kominek gazowy będzie działał identycznie podczas awarii prądu.
A co w przypadku ulatniania się gazu?
To bardzo istotne pytanie, szczególnie w domu z rekuperacją.
Często pojawia się obawa:
„Jeżeli rekuperacja przestanie działać, a w tym samym czasie zacznie ulatniać się gaz, to czy gaz zostanie rozprowadzony po domu?”
Nie należy traktować rekuperacji jako systemu zabezpieczającego przed wyciekiem gazu.
Rekuperacja nie jest instalacją detekcji gazu.
Bezpieczeństwo instalacji gazowej powinno wynikać przede wszystkim z prawidłowego wykonania instalacji, zastosowania urządzenia zgodnie z jego przeznaczeniem oraz przewidzianych przez producenta zabezpieczeń.
Warto również rozważyć zastosowanie detektora gazu odpowiedniego do rodzaju stosowanego paliwa. W przypadku LPG trzeba pamiętać, że propan-butan zachowuje się inaczej niż gaz ziemny – ma większą gęstość od powietrza i może gromadzić się przy podłodze.
To szczególnie ważne przy projektowaniu instalacji zasilanej LPG.
Czy kominek gazowy może zaburzyć działanie rekuperacji?
Prawidłowo zaprojektowany – nie powinien powodować istotnych zaburzeń pracy wentylacji.
Warunkiem jest jednak zastosowanie urządzenia, które nie wykorzystuje powietrza z pomieszczenia do spalania, oraz właściwe wykonanie przewodu powietrzno-spalinowego.
W praktyce warto zwrócić uwagę na trzy elementy:
1. Szczelność komory spalania
Komora musi być rzeczywiście zamknięta i wykonana zgodnie z wymaganiami producenta.
2. Prawidłowy system powietrzno-spalinowy
Nie wystarczy „jakiś komin”. System musi być odpowiedni dla konkretnego urządzenia i wykonany zgodnie z dokumentacją techniczną.
3. Projekt całej instalacji
Kominek powinien być uwzględniony na etapie projektowania domu, a nie dopiero po wykonaniu rekuperacji.
Najlepiej zaplanować kominek jeszcze przed wykonaniem rekuperacji
To praktyczna rada, która może oszczędzić sporo pieniędzy.
Jeżeli inwestor wie, że w salonie ma znaleźć się kominek gazowy, powinien powiedzieć o tym projektantowi instalacji wentylacyjnej zanim zostaną wyznaczone trasy przewodów.
Pozwala to od razu uwzględnić:
- lokalizację kominka,
- przewód powietrzno-spalinowy,
- przejście przez dach lub ścianę,
- wymagane odległości,
- zabudowę kominka,
- kanały rekuperacyjne,
- dostęp serwisowy,
- instalację gazową,
- zasilanie elektryczne,
- ewentualne elementy automatyki.
To szczególnie ważne przy dużych, panoramicznych kominkach gazowych, których lokalizacja jest często ściśle związana z projektem wnętrza.
Kominek gazowy i rekuperacja – nie każdy model będzie równie dobry
Wybierając urządzenie do domu z rekuperacją, nie warto zaczynać od samego wyglądu paleniska.
Najpierw należy sprawdzić jego parametry techniczne.
Warto zapytać sprzedawcę o:
Czy kominek ma zamkniętą komorę spalania?
Skąd pobierane jest powietrze do spalania?
Jak rozwiązane jest odprowadzanie spalin?
Jaki system powietrzno-spalinowy przewiduje producent?
Czy urządzenie jest przeznaczone do montażu w budynku z wentylacją mechaniczną?
Jakie są wymagania dotyczące długości i konfiguracji przewodów?
Czy przewód może być prowadzony pionowo, poziomo lub z kolanami?
Jakie wymagania dotyczące zabudowy należy zachować?
To są pytania zdecydowanie ważniejsze niż sama szerokość szyby.
„Kominek gazowy z rekuperacją” a szczelność domu
Nowoczesne budynki są coraz bardziej szczelne.
To dobra wiadomość z punktu widzenia efektywności energetycznej, ale oznacza również, że nie można przypadkowo ingerować w bilans powietrza budynku.
Właśnie dlatego w nowych domach bardzo dobrze sprawdza się rozwiązanie, w którym:
rekuperacja odpowiada za wentylację domu,
a
kominek posiada własny, niezależny układ powietrzno-spalinowy.
Nie należy natomiast próbować „rozwiązywać” problemu poprzez wykonywanie przypadkowych otworów w ścianach, dodatkowych nawiewników czy kratek bez sprawdzenia całej instalacji.
Takie działania mogą pogorszyć komfort i efektywność energetyczną budynku, a przede wszystkim nie zastępują prawidłowego projektu.
Kominek gazowy czy kominek na drewno przy rekuperacji?
Tutaj różnica jest bardzo wyraźna.
Kominek na drewno
Wymaga szczególnego uwzględnienia doprowadzenia powietrza do spalania i warunków wentylacji. Przepisy dotyczące kominków na paliwo stałe określają m.in. wymagania dotyczące dopływu powietrza do paleniska.
Kominek gazowy z zamkniętą komorą spalania
Może korzystać z własnego układu powietrzno-spalinowego, dzięki czemu jego praca jest znacznie lepiej odseparowana od wentylacji pomieszczenia. Warunki Techniczne wprost dopuszczają urządzenia gazowe typu C w pomieszczeniach mieszkalnych niezależnie od rodzaju zastosowanej wentylacji, przy spełnieniu określonych warunków.
Dlatego w domu z rekuperacją kominek gazowy jest rozwiązaniem, które warto rozważyć już na etapie projektu.
Czy kominek gazowy z rekuperacją jest bezpieczny?
Tak – pod warunkiem prawidłowego doboru urządzenia i wykonania instalacji.
Nie należy jednak sprowadzać bezpieczeństwa do samego hasła „zamknięta komora spalania”.
Na bezpieczeństwo całego systemu składają się:
- właściwy model kominka,
- szczelna komora spalania,
- prawidłowy przewód powietrzno-spalinowy,
- poprawnie wykonana instalacja gazowa,
- właściwa zabudowa,
- prawidłowa wentylacja budynku,
- zgodność z dokumentacją producenta,
- odbiór i kontrola instalacji,
- okresowy serwis.
Przepisy wymagają, aby urządzenia gazowe były instalowane w pomieszczeniach spełniających odpowiednie warunki dotyczące m.in. wentylacji, dopływu powietrza i odprowadzenia spalin.
A co z dużymi kominkami gazowymi?
To temat, który często jest pomijany.
Duże kominki panoramiczne, narożne czy tunelowe mogą mieć znacznie większą moc niż małe urządzenia dekoracyjne. Jednocześnie użytkownik nie zawsze chce wykorzystywać tę moc w pełnym zakresie.
Dlatego przy wyborze kominka do nowoczesnego, dobrze izolowanego domu z rekuperacją szczególnie interesujący jest szeroki zakres modulacji mocy.
Przykładowo kominek może mieć efektowne, duże palenisko, a jednocześnie możliwość ograniczenia mocy wtedy, gdy nie potrzebujemy maksymalnej ilości ciepła.
To jeden z powodów, dla których wybór kominka powinien być związany nie tylko z wymiarami szyby, ale również z jego charakterystyką pracy.
Kominek gazowy a rekuperacja – 7 najważniejszych zasad
Jeżeli miałbym sprowadzić cały temat do kilku praktycznych wskazówek, wyglądałyby one następująco:
1. Wybierz kominek z zamkniętą komorą spalania
To podstawowa kwestia w przypadku domu z wentylacją mechaniczną.
2. Powietrze do spalania powinno być doprowadzane z zewnątrz
Nie należy wykorzystywać do tego powietrza z salonu.
3. Zaprojektuj kominek razem z instalacją wentylacyjną
Najlepiej jeszcze przed wykonaniem rekuperacji.
4. Stosuj system powietrzno-spalinowy przewidziany przez producenta
Nie dobieraj przewodów wyłącznie na podstawie ich średnicy.
5. Nie zakładaj, że każdy kominek gazowy zachowuje się tak samo
Różnice konstrukcyjne i wymagania producentów mogą być istotne.
6. Nie traktuj rekuperacji jako zabezpieczenia instalacji gazowej
Za bezpieczeństwo odpowiadają przede wszystkim prawidłowa instalacja, urządzenie i jego zabezpieczenia.
7. Zawsze analizuj konkretny projekt
Lokalizacja kominka, długość przewodów, sposób ich prowadzenia, konstrukcja budynku i rodzaj gazu mają znaczenie.
Kominek gazowy z rekuperacją – podsumowanie
Rekuperacja nie jest przeciwwskazaniem do montażu kominka gazowego. Wręcz przeciwnie – nowoczesny kominek gazowy z zamkniętą komorą spalania może być bardzo dobrze dopasowany do energooszczędnego, szczelnego domu wyposażonego w wentylację mechaniczną.
Kluczowe jest jednak właściwe rozwiązanie techniczne.
Najważniejsza zasada brzmi:
Kominek powinien mieć własny, szczelny układ poboru powietrza do spalania i odprowadzania spalin, niezależny od powietrza w pomieszczeniu.
Dzięki temu kominek i rekuperacja mogą pełnić swoje funkcje bez wzajemnego zakłócania pracy.
Jednocześnie nie warto wybierać urządzenia wyłącznie na podstawie wyglądu płomienia czy wymiarów szyby. W domu z rekuperacją szczególnie ważne są parametry techniczne, sposób prowadzenia przewodów i możliwość prawidłowego wykonania całej instalacji.
Dlatego kominek gazowy najlepiej zaplanować razem z projektem domu i instalacji wentylacyjnej – a nie dopiero wtedy, gdy rekuperacja jest już wykonana.
